CLUSTER A
- Karakterverandering na hersenletsel vanuit een neurologisch perspectief
Spreker Paul de Kort
Functie Neuroloog
Organisatie St. Elisabeth ziekenhuisVaak wordt de neuroloog geconfronteerd met mensen die na hersenletsel zoals een beroerte of traumatisch hersenletsel ander gedrag vertonen. "Dokter, dit is mijn man niet meer", is een frequent voorkomende uiting in de spreekkamer. In de lezing zal vanuit een neurologisch perspectief gekeken worden naar deze gedragsveranderingen. Hoe vaak komt het voor, wat zijn de verklaringen en wat te doen als het voorkomt. Het geheel zal worden geïllustreerd met casuïstiek.
- Karakterveranderingen na hersenletsel: Verwarring alom
Spreker Martie Vink
Functie Programmaleider/psycholoog
Organisatie ReadeZowel in de praktijk als in de literatuur wordt gesuggereerd dat niet-aangeboren hersenletsel vaak leidt tot karakterverandering (ook wel persoonlijkheidsverandering genoemd).
Het is duidelijk dat niet-aangeboren hersenletsel vaak leidt tot gedragsverandering, maar het is de vraag of de structuur van iemands persoonlijkheid verandert. Uit onderzoek hiernaar wordt hiervoor geen bewijs gevonden. Het is daarom de vraag, of we niet beter van gedragsverandering kunnen spreken. Een voordeel hiervan is, dat dit ook meer aanknopingspunten biedt voor diagnostiek en behandeling: Iemands karakter kun je niet veranderen, maar iemands gedrag kun je wel beïnvloeden. Door na te gaan waar de gedragsveranderingen vandaan komen (direct gevolg van het letsel? Indirect gevolg van het letsel? Wat is de rol van angst en depressie?) kun je beïnvloedingsmogelijkheden bepalen.
Een andere kwestie is hoe de persoon met hersenletsel zichzelf ervaart na het letsel. Verwarring is een zeer veel voorkomende klacht: “Ze zeggen dat ik veranderd ben”, maar wat doe je daar mee als je zelf niet weet wat er veranderd is? Het niveau van inzicht dat iemand heeft is bepalend voor wat iemand nodig heeft. Aan de hand van voorbeelden zullen verschillende alternatieven worden aangedragen.
- Sociale cognitie problematiek na traumatisch hersenletsel; hoe te behandelen?
Spreker Marjon Evers
Functie Promovendus, neuropsycholoog
Organisatie Rijksuniversiteit GroningenTijdens een motorongeluk heeft Pieter traumatisch hersenletsel opgelopen. In het begin leken de gevolgen van het hersenletsel mee te vallen; hij kon alweer snel lopen en als hij zijn agenda goed gebruikt dan merk je bijna niets van zijn geheugenproblemen. Soms kan hij echter ongepaste opmerkingen maken, of ineens heel kwaad zijn. Zijn partner weet niet zo goed wat ze ermee aan moet en in gezelschap schaamt zij zich soms voor hem.
Bij een deel van de patiënten met traumatisch hersenletsel komen stoornissen in de sociale cognitie voor. Deze stoornissen manifesteren zich bijvoorbeeld in de vorm van sociaal onaangepast, egocentrisch, ontremd of emotioneel vervlakt gedrag. Vaak hebben deze patiënten moeite om de emoties en het gedrag van anderen 'af te lezen' en hun eigen gedrag daarop af te stemmen. De patiënt zelf heeft hier vaak geen of onvolledig inzicht in. De stoornissen kunnen, meer nog dan de fysieke of cognitieve gevolgen van hersenletsel, een negatieve invloed hebben op de uiteindelijke 'outcome' van de patiënt. Op termijn kan deze problematiek de werk- en thuissituatie volledig ontwrichten.
Het signaleren, diagnosticeren en behandelen van deze problematiek is dan ook van groot belang. Tijdens deze lezing wordt de nieuwe revalidatiebehandeling T-ScEMO besproken aan de hand van praktijkvoorbeelden. Er zal uitleg worden gegeven betreffende de behandelstrategieën en het (film)materiaal zal worden vertoond.